Zdobywanie Diademu Polskich Gór to długofalowy projekt, który prowadzi przez popularne pasma, mniej uczęszczane grzbiety i kilka naprawdę wymagających wierzchołków. Poniżej znajdziesz pełny wykaz 80 szczytów z wysokościami, podziałem na regiony oraz praktyczne zasady dokumentowania wejść i planowania tras.
Najważniejsze informacje o Diademie Polskich Gór
- 80 szczytów tworzy oficjalny wykaz odznaki.
- Lista obejmuje Karpaty, Sudety i Góry Świętokrzyskie.
- Kolejność zdobywania wierzchołków jest dowolna, a czas realizacji nieograniczony.
- Wejścia potwierdza się między innymi fotografią, pieczątką lub biletem.
- Najwyższym punktem zestawienia są Rysy, 2499 m n.p.m.
Czym jest Diadem Polskich Gór i co obejmuje
Diadem Polskich Gór to jednostopniowa odznaka turystyki górskiej ustanowiona przez Oddział Wrocławski PTTK. Aby ją zdobyć, trzeba wejść na najwyższe szczyty wybranych pasm i masywów górskich w randze mezoregionów oraz mikroregionów.
To nie jest ranking najwyższych gór w Polsce. W zestawieniu znalazły się zarówno potężne szczyty tatrzańskie, jak Rysy i Świnica, jak i niewysokie, często spokojniejsze wierzchołki Gór Kaczawskich czy Świętokrzyskich. Dzięki temu projekt dobrze pokazuje różnorodność polskich gór.
Diadem bywa mylony z Koroną Gór Polski, ale są to dwie różne odznaki. Korona obejmuje 28 najwyższych szczytów poszczególnych pasm, natomiast Diadem prowadzi na 80 punktów wyznaczonych według bardziej szczegółowego podziału regionalnego.
| Cecha | Diadem Polskich Gór | Korona Gór Polski |
|---|---|---|
| Liczba szczytów | 80 | 28 |
| Zakres | Wybrane mezoregiony i mikroregiony | Najwyższe szczyty głównych pasm |
| Kolejność wejść | Dowolna | Dowolna |
| Czas zdobywania | Nieograniczony | Zależny od zasad danej odznaki |
| Charakter | Rozbudowane poznawanie polskich gór | Krótszy projekt obejmujący główne pasma |
Diadem Polskich Gór wykaz szczytów z wysokościami
Poniższa lista odpowiada wykazowi zawartemu w regulaminie odznaki. Wysokości podaję w metrach nad poziomem morza, a przy kilku punktach zachowuję oznaczenie przybliżenia występujące w dokumentacji. To ważne, ponieważ w internecie można spotkać różne wartości tego samego szczytu.
Karpaty Zachodnie
| Lp. | Szczyt | Wysokość | Pasmo lub region |
|---|---|---|---|
| 1 | Wielka Czantoria | 995 m | Beskid Śląski |
| 2 | Klimczok | 1117 m | Beskid Śląski |
| 3 | Skrzyczne | 1257 m | Beskid Śląski |
| 4 | Czupel | 933 m | Beskid Mały |
| 5 | Łamana Skała (Madohora) | 929 m | Beskid Mały |
| 6 | Wielka Racza | 1236 m | Beskid Żywiecki |
| 7 | Pilsko (Góra Pięciu Kopców) | 1542 m | Beskid Żywiecki |
| 8 | Jałowiec | 1111 m | Beskid Żywiecki |
| 9 | Babia Góra (Diablak) | 1725 m | Beskid Żywiecki |
| 10 | Polica | 1369 m | Beskid Żywiecki |
| 11 | Bukowiński Wierch | 940 m | Beskid Żywiecki |
| 12 | Lasek (Łosek) | 868 m | Beskid Makowski |
| 13 | Babica | 728 m | Beskid Makowski |
| 14 | Koskowa Góra | 867 m | Beskid Makowski |
| 15 | Lubomir | 904 m | Beskid Makowski |
| 16 | Luboń Wielki | 1022 m | Beskid Wyspowy |
| 17 | Ćwilin | 1072 m | Beskid Wyspowy |
| 18 | Mogielica | 1170 m | Beskid Wyspowy |
| 19 | Modyń | 1029 m | Beskid Wyspowy |
| 20 | Jaworz | 921 m | Beskid Wyspowy |
| 21 | Turbacz | 1310 m | Gorce |
| 22 | Lubań | 1225 m | Gorce |
| 23 | Radziejowa | 1262 m | Beskid Sądecki |
| 24 | Jaworzyna Krynicka | 1114 m | Beskid Sądecki |
| 25 | Kraczonik | 934 m | Beskid Sądecki |
| 26 | Jaworze | 882 m | Beskid Niski |
| 27 | Lackowa | 997 m | Beskid Niski |
| 28 | Wątkowa | 846 m | Beskid Niski |
| 29 | Baranie | 754 m | Beskid Niski |
| 30 | Kamień | 857 m | Beskid Niski |
| 31 | Tokarnia | 778 m | Beskid Niski |
| 32 | Żar | 883 m | Pieniny |
| 33 | Trzy Korony (Okrąglica) | 982 m | Pieniny |
| 34 | Wysoka (Wysokie Skałki) | 1050 m | Pieniny |
| 35 | Starorobociański Wierch | 2176 m | Tatry Zachodnie |
| 36 | Krzesanica | 2122 m | Tatry Zachodnie |
| 37 | Świnica | 2301 m | Tatry Wysokie |
| 38 | Rysy | 2499 m | Tatry Wysokie |
Karpaty Wschodnie
| Lp. | Szczyt | Wysokość | Pasmo lub region |
|---|---|---|---|
| 39 | Słonny (północno-zachodni) | 668 m | Góry Sanocko-Turczańskie |
| 40 | Słonny (południowo-wschodni) | 668 m | Góry Sanocko-Turczańskie |
| 41 | Jaworniki | 908 m | Góry Sanocko-Turczańskie |
| 42 | Trohaniec | 939 m | Bieszczady |
| 43 | Łopiennik | 1069 m | Bieszczady |
| 44 | Wołosań | 1071 m | Bieszczady |
| 45 | Wielka Rawka | 1307 m | Bieszczady |
| 46 | Tarnica | 1346 m | Bieszczady |
Masyw Czeski
| Lp. | Szczyt | Wysokość | Pasmo lub region |
|---|---|---|---|
| 47 | Wysoka Kopa | 1126 m | Góry Izerskie |
| 48 | Śnieżka | 1602 m | Karkonosze |
| 49 | Skalny Stół | 1282 m | Karkonosze |
| 50 | Łysocina | 1188 m | Karkonosze |
| 51 | Okole | 721 m lub około 715 m | Góry Kaczawskie |
| 52 | Maślak - Folwarczna | 720 m | Góry Kaczawskie |
| 53 | Baraniec | 723 m lub około 720 m | Góry Kaczawskie |
| 54 | Skopiec | 724 m lub około 718 m | Góry Kaczawskie |
| 55 | Poręba | 671 m | Góry Kaczawskie |
| 56 | Krzyżna Góra | 654 m | Rudawy Janowickie |
| 57 | Skalnik | 945 m | Rudawy Janowickie |
| 58 | Trójgarb | 778 m | Góry Wałbrzyskie |
| 59 | Chełmiec | 851 m | Góry Wałbrzyskie |
| 60 | Borowa | 853 m | Góry Wałbrzyskie |
| 61 | Waligóra | 936 m | Góry Kamienne |
| 62 | Lesista Wielka | 851 m | Góry Kamienne |
| 63 | Szeroka | 842 m | Góry Kamienne |
| 64 | Jański Wierch | 697 m | Góry Jastrzębie |
| 65 | Róg | 715 m | Góry Stołowe |
| 66 | Szczeliniec Wielki | 919 m | Góry Stołowe |
| 67 | Orlica | 1084 m | Góry Orlickie |
| 68 | Jagodna północna | około 980 m | Góry Bystrzyckie |
| 69 | Jagodna | 977 m | Góry Bystrzyckie |
| 70 | Włodarz | 811 m | Góry Sowie |
| 71 | Wielka Sowa | 1015 m | Góry Sowie |
| 72 | Szeroka Góra | około 770 m | Góry Bardzkie |
| 73 | Kłodzka Góra | 765 m | Góry Bardzkie |
| 74 | Kowadło | 989 m | Góry Złote i Bialskie |
| 75 | Postawna | 1117 m | Góry Bialskie |
| 76 | Suchoń | 964 m | Krowiarki |
| 77 | Śnieżnik | 1424 m | Masyw Śnieżnika |
| 78 | Biskupia Kopa | 890 m | Góry Opawskie |
| 79 | Ślęża | 718 m | Masyw Ślęży |
Wyżyny Polskie
| Lp. | Szczyt | Wysokość | Pasmo lub region |
|---|---|---|---|
| 80 | Łysica | 612 m | Góry Świętokrzyskie |
W praktyce największe różnice w opisach dotyczą punktów w Górach Kaczawskich, Jagodnej i Szerokiej Górze. Przy weryfikacji odznaki decydujące znaczenie ma wykaz oraz regulamin obowiązujący dla Diademu, a nie przypadkowa wysokość odczytana z aplikacji.
Jak czytać listę i nie pomylić właściwego wierzchołka
Niektóre nazwy na liście mogą zaskakiwać. Dobrym przykładem jest Pilsko, przy którym wskazano także Górę Pięciu Kopców. W terenie trzeba sprawdzić, który punkt odpowiada zapisowi w regulaminie, ponieważ popularna nazwa całego masywu bywa używana szerzej niż nazwa konkretnego wierzchołka.
Podobna sytuacja dotyczy Słonnego. Wykaz obejmuje dwa wierzchołki o tej samej wysokości, oznaczone położeniem północno-zachodnim i południowo-wschodnim. Zdobycie jednego z nich nie zamyka więc obu pozycji.
Trzeba też odróżniać szczyt od atrakcji znajdującej się w jego pobliżu. Wieża widokowa, schronisko czy punkt widokowy mogą być dobrym miejscem na fotografię, ale nie zawsze stoją dokładnie na wierzchołku. Ja przed wyjazdem sprawdzam przebieg szlaku, mapę topograficzną i nazwę punktu w terenie, zamiast polegać wyłącznie na pinezce z aplikacji.Jak potwierdzać wejścia i zdobyć odznakę
Podstawą weryfikacji jest książeczka wycieczek. Może mieć dowolną formę, ale powinna być prowadzona chronologicznie i zawierać nazwę zdobytego szczytu, datę wycieczki oraz miejsce na zbiorcze zestawienie wszystkich punktów.
Regulamin dopuszcza kilka rodzajów potwierdzeń. Najczęściej wykorzystuje się zdjęcie na szczycie, pieczątkę z pobliskiego obiektu, bilet wstępu albo wpis z książeczki innej odznaki turystycznej.
- Fotografia powinna pozwalać rozpoznać zdobywcę i miejsce.
- Pieczątka może pochodzić ze schroniska, punktu informacji lub innej instytucji.
- Bilet sprawdza się tam, gdzie wejście prowadzi przez płatny obiekt.
- Wpis z innej książeczki może być uznany jako alternatywne potwierdzenie.
Po zebraniu wszystkich 80 potwierdzeń książeczkę przedstawia się do weryfikacji Komisji Turystyki Górskiej Oddziału Wrocławskiego PTTK. Regulamin wymaga również podpisów przodownika turystyki górskiej PTTK albo odpowiednio uprawnionego przewodnika, chyba że zdobywający sam ma takie uprawnienia.
Nie trzeba zdobywać szczytów w określonej kolejności ani w konkretnym terminie. Okres zdobywania jest nieograniczony, a wejścia sprzed ustanowienia odznaki mogą zostać zaliczone jednokrotnie, jeśli da się je odpowiednio potwierdzić.
Jak zaplanować zdobywanie 80 szczytów
Najwygodniej podzielić projekt na wyjazdy regionalne. Próba realizowania listy wyłącznie według wysokości zwykle prowadzi do niepotrzebnego jeżdżenia po całej Polsce. Lepszy efekt daje łączenie sąsiednich punktów w kilkudniowe pobyty.
| Obszar | Przykładowy charakter wyjazdu | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|---|
| Beskidy Zachodnie | Długie, ale przeważnie łagodne trasy | Duże odległości między punktami i zmienna długość szlaków |
| Pieniny i Gorce | Widokowe wycieczki jednodniowe | Tłok przy Trzech Koronach i Wysokiej w sezonie |
| Tatry | Najbardziej wymagające wejścia | Ekspozycja, trudności techniczne, pogoda i czas przejścia |
| Bieszczady | Długie przejścia grzbietowe | Ograniczona liczba punktów odpoczynku i słabszy zasięg |
| Sudety | Dobry materiał na kilka osobnych weekendów | Niektóre szczyty są słabo zaznaczone w terenie |
| Góry Świętokrzyskie | Krótki, łatwy etap uzupełniający | Łysica nie wymaga wyprawy wysokogórskiej, ale nadal obowiązuje zasada potwierdzenia wejścia |
Na początek wybrałbym kilka łatwiejszych szczytów z Beskidów, Gór Sowich albo Gór Opawskich. Pozwala to przetestować książeczkę, sposób robienia zdjęć i własny rytm marszu, zanim przyjdzie czas na Rysy, Świnicę, Babią Górę czy zimową Lackową.
Wysokość nie zawsze mówi prawdę o trudności. Niewysoki szczyt może wymagać długiego dojścia, mieć słabe oznakowanie albo leżeć w terenie, gdzie trudno o szybki powrót. Z kolei popularna trasa na wyższy wierzchołek może być technicznie prosta, lecz zatłoczona i męcząca logistycznie.
Przeczytaj również: Trzy Korony - który szlak wybrać i ile trwa wejście?
Trudniejsze punkty wymagają osobnego planu
Rysy i Świnica to nie są zwykłe spacery po znakowanym szlaku. Wymagają dobrej kondycji, obycia z ekspozycją i bardzo ostrożnej oceny pogody. Przy mokrej skale, oblodzeniu lub burzy rozsądniej przełożyć wyjście niż traktować realizację listy jako obowiązek.
Babia Góra, Tarnica i Wielka Rawka mogą wydawać się łatwiejsze, ale otwarte partie grzbietowe szybko tracą przyjazny charakter przy silnym wietrze. Przed wyjazdem sprawdzam prognozę, komunikaty parku narodowego, czas zachodu słońca i wariant zejścia awaryjnego.
Najczęstsze błędy przy realizacji listy
- Brak aktualnej książeczki i odkładanie wpisów na później.
- Robienie zdjęcia w pobliżu szczytu bez sprawdzenia, czy widać właściwy punkt.
- Uznawanie jednego wierzchołka za dwa różne, jak w przypadku obu pozycji Słonnego.
- Planowanie trasy wyłącznie według kilometrów, bez uwzględnienia przewyższeń.
- Wybieranie trudnych szlaków zimą tylko po to, by szybciej zamknąć listę.
- Pomijanie zasad ochrony przyrody i ograniczeń obowiązujących w parkach narodowych.
Szczególnie zdradliwe są szczyty o małej wybitności. Wybitność oznacza wysokość, jaką wierzchołek góruje nad najniższą przełęczą łączącą go z wyższym szczytem. Gdy jest niewielka, punkt może wyglądać jak zwykłe wypłaszczenie grzbietu, dlatego mapa i dokładny opis dojścia są ważniejsze niż efektowny widok.
Nie traktowałbym też odznaki jak wyścigu. Największą wartością Diademu jest to, że wyciąga turystę poza kilka najbardziej znanych kurortów. Właśnie mniej popularne szczyty Beskidu Niskiego, Gór Kaczawskich czy Gór Sanocko-Turczańskich często zostają w pamięci dłużej niż zatłoczone punkty widokowe.Od którego szczytu zacząć własny górski diadem
Dobrym pierwszym etapem może być Ślęża, Łysica, Wielka Sowa, Biskupia Kopa albo Turbacz. Są to punkty łatwiejsze do logistycznego zaplanowania, a jednocześnie pozwalają oswoić się z dokumentowaniem wycieczek.
Później warto przejść do Beskidów i Sudetów, a najbardziej wymagające wejścia zostawić na moment, gdy dobrze znasz własne tempo oraz reakcję na długie podejścia. Taki układ zmniejsza presję i pozwala potraktować listę jako plan poznawania polskich gór, a nie mechaniczne odhaczanie nazw.
Przed każdym wyjazdem sprawdź aktualny regulamin, przebieg szlaku, warunki pogodowe i zasady obowiązujące na obszarach chronionych. Dzięki temu wykaz 80 szczytów stanie się nie tylko celem odznakowym, lecz także rozsądnym, dobrze zaplanowanym przewodnikiem po najbardziej różnorodnych zakątkach polskich gór.
