Do Bacówki PTTK nad Wierchomlą można dojść kilkoma szlakami, ale dla większości turystów najlepszym punktem startowym będzie Wierchomla Mała. Opisuję tu dokładny przebieg podejścia, czasy, przewyższenia, alternatywne warianty przez Wierchomlę Wielką i Wyżnie Młaki oraz pomysły na połączenie wycieczki z Runkiem lub Pustą Wielką.
Najważniejsze informacje przed wyjściem na szlak
- Najprostszy wariant prowadzi z Wierchomli Małej czarnym szlakiem.
- Do pokonania jest około 3,9 km i 390 m podejścia.
- Na dojście trzeba przeznaczyć średnio 1 godz. 30 min - 1 godz. 40 min.
- Bacówka leży na wysokości około 895 m n.p.m., między Runkiem a Pustą Wielką.
- Z obiektu można kontynuować marsz niebieskim szlakiem na Runek albo w kierunku Wyżnich Młak.
Najprostsza trasa do Bacówki nad Wierchomlą
Najwygodniej rozpocząć wycieczkę w Wierchomli Małej, w rejonie parkingu i dolnej części ośrodka. Stamtąd prowadzi czarny szlak o długości około 3,9 km. To rozsądny wybór na pierwsze spotkanie z Beskidem Sądeckim, choć nie należy go traktować jak zupełnie płaskiego spaceru.
Podejście zajmuje przeciętnie 1 godz. 30 min - 1 godz. 40 min, a suma podejść wynosi około 390 m. Początkowo trasa prowadzi szeroką drogą i leśnymi odcinkami, później teren wyraźniej się wznosi. Nawierzchnia bywa nierówna, dlatego w zupełności wystarczą dobre buty trekkingowe, ale zwykłe miejskie obuwie może szybko dać się we znaki.
Największą zaletą tego wariantu jest czytelny przebieg i możliwość spokojnego dopasowania tempa. Ja zarezerwowałbym na dojście około 2 godzin, szczególnie gdy idziemy z dziećmi, robimy zdjęcia albo szlak jest mokry. Czas podawany na mapach dotyczy marszu bez dłuższych przerw.
Jak wygląda podejście
Po opuszczeniu zabudowań Wierchomli Małej trasa stopniowo wchodzi w las. Nie ma tu trudności technicznych ani eksponowanych przepaści, ale dłuższe podejście wymaga stałego rytmu. W końcowej części pojawiają się bardziej otwarte fragmenty, a po wyjściu na polanę można poczuć, że najciekawsza część wycieczki dopiero się zaczyna.
Bacówka stoi na bocznym grzbiecie Pasma Jaworzyny Krynickiej, pomiędzy Runkiem a Pustą Wielką. Z polany przy schronisku przy dobrej widoczności widać pasmo Radziejowej, a czasami także Tatry. To właśnie widok, a nie sama wysokość, jest dla mnie największą nagrodą za podejście.
Który wariant dojścia wybrać
Nie każdy turysta zaczyna wycieczkę w tym samym miejscu. Poniższe zestawienie pomaga dobrać trasę do możliwości, dostępnego transportu i planu na cały dzień.
| Start | Szlak | Dystans i czas | Dla kogo |
|---|---|---|---|
| Wierchomla Mała | czarny | około 3,9 km, 1 godz. 30 min - 1 godz. 40 min | najlepszy wariant na pierwszą wizytę |
| Wierchomla Wielka | czarny | około 4-5,3 km, mniej więcej 1 godz. 40 min - 2 godz. 5 min | osoby korzystające z transportu publicznego lub planujące dłuższą trasę |
| Wyżnie Młaki | niebieski | około 2,7 km, około 35 min | krótkie dojście po dotarciu w rejon górnej stacji |
| Runek | niebieski | około 2,6 km, około 45 min | turystów idących grzbietem Pasma Jaworzyny |
Dane dla odcinka z Wierchomli Małej są zgodne z przebiegiem publikowanym przez Małopolskie Szlaki PTTK. Czasy mogą się różnić w zależności od miejsca rozpoczęcia, warunków i przerw, dlatego nie planowałbym powrotu na ostatnią chwilę.
Dojście z Wierchomli Wielkiej
Szlak z Wierchomli Wielkiej również jest oznaczony na czarno. Wariant rozpoczynający się w rejonie wodospadu ma około 4 km, natomiast przy starcie bliżej stacji kolejowej trasa wydłuża się do około 5,3 km. Droga prowadzi doliną, a później wyraźniej wspina się w stronę schroniska.
To dobra opcja, jeśli przyjeżdżamy pociągiem albo chcemy przejść trasę liniową z Wierchomli Wielkiej do Wierchomli Małej. W takim układzie trzeba jednak wcześniej zaplanować powrót, ponieważ samochód zostawiony w miejscu startu będzie wymagał dodatkowego transportu.
Krótki wariant przez Wyżnie Młaki
Odcinek między Wyżnimi Młakami a bacówką prowadzi niebieskim szlakiem i ma około 2,7 km. Przejście zajmuje mniej więcej 35 minut w jedną stronę. To atrakcyjny wariant dla osób, które chcą skrócić podejście, ale należy sprawdzić wcześniej dostępność transportu lub kolejki prowadzącej w wyższe partie.
Nie traktowałbym tego rozwiązania jako całkowicie niezależnego planu. Działanie wyciągów zależy od sezonu, pogody i bieżącej organizacji ośrodka, a do samej bacówki nie dojeżdża się zwykłym samochodem. Najpewniejszym rozwiązaniem pozostaje podejście z doliny.
Co można przejść dalej po odpoczynku w bacówce
Bacówka nie musi być końcem wycieczki. Leży w miejscu, które dobrze łączy kilka szlaków, dlatego łatwo rozbudować krótki spacer do całodniowej trasy grzbietowej.
Runek i główny grzbiet pasma
Z bacówki na Runek prowadzi niebieski szlak. Odcinek ma około 2,6 km i zajmuje mniej więcej 45 minut. Runek wznosi się na wysokość około 1080 m n.p.m. i jest naturalnym kierunkiem dla osób, które chcą połączyć wizytę w schronisku z dłuższą wędrówką w stronę Jaworzyny Krynickiej.
Ten wariant jest ciekawszy od samego powrotu tą samą drogą, ale wymaga sprawdzenia całej logistyki. Przejście do Krynicy-Zdroju oznacza już dłuższą wycieczkę, a nie krótki spacer po obiedzie. Ja wybierałbym ten kierunek wtedy, gdy mam zaplanowany cały dzień i zapas czasu na wolniejsze tempo.
Przeczytaj również: Magura Wątkowska z Bartnego czy Folusza? Trasy i Kornuty
Pusta Wielka i Wyżnie Młaki
W przeciwną stronę można przejść przez widokowe polany Długie Młaki i Wyżnie Młaki. Sam odcinek z bacówki do Wyżnich Młak zajmuje około 35 minut, a dalej można kontynuować marsz w kierunku Pustej Wielkiej, mierzącej około 1061 m n.p.m.
To dobry wybór dla osób, które lubią otwarte przestrzenie i chcą zobaczyć więcej niż jeden punkt podczas wycieczki. W rejonie polan widoczność bywa znacznie lepsza niż w lesie, ale przy mgle oznakowanie i orientacja mogą stać się mniej oczywiste. W takiej pogodzie nie skracałbym przerw na sprawdzenie mapy.
Trudność trasy i przygotowanie do wyjścia
W letnich warunkach dojście z Wierchomli Małej oceniam jako łatwe do umiarkowanego. Największym wysiłkiem jest przewyższenie, nie techniczne trudności terenu. Po deszczu leśna droga może być śliska, a jesienią mokre liście skutecznie maskują kamienie i korzenie.
Na krótką wycieczkę wystarczy podstawowy zestaw, ale nie wychodziłbym bez kilku rzeczy:
- buty z bieżnikiem, zwłaszcza poza suchym latem,
- kurtka przeciwdeszczowa i dodatkowa warstwa odzieży,
- minimum 0,75-1 l wody na osobę,
- naładowany telefon z pobraną mapą offline,
- mała latarka, jeśli powrót może wypaść po zmroku.
W schronisku można odpocząć i zjeść posiłek, ale godziny funkcjonowania oraz dostępność noclegów mogą się zmieniać. Aktualne informacje najlepiej sprawdzić przed wyjazdem w serwisie Zielone Schroniska. Nie zakładałbym też, że w każdej chwili uda się kupić wszystko na miejscu, szczególnie poza głównym sezonem.
Samochodem, pociągiem czy z dziećmi
Samochodem najwygodniej dojechać w rejon Wierchomli Małej i tam rozpocząć podejście. Miejsce postojowe może być zajęte w weekendy i podczas wakacji, dlatego przyjazd rano daje większy wybór. Do bacówki nie prowadzi trasa, którą można legalnie i swobodnie pokonać zwykłym autem.
Przy dojeździe koleją interesujący jest wariant z Wierchomli Wielkiej. Trasa będzie nieco dłuższa, ale pozwala zaplanować przejście liniowe. Przed wyjazdem sprawdziłbym połączenia powrotne, bo w górskich miejscowościach odstępy między kursami potrafią być duże.
Z dziećmi najlepiej wybrać podejście z Wierchomli Małej i potraktować bacówkę jako główny cel. Dystans jest rozsądny, a po drodze można robić częste postoje. Nie zabierałbym małych dzieci od razu na ambitną pętlę przez Runek i Pustą Wielką, chyba że rodzina ma już doświadczenie w całodziennych wycieczkach.
Na co uważać, żeby trasa nie zaskoczyła
Najczęstszy błąd polega na ocenianiu wycieczki wyłącznie po długości. Niecałe 4 km brzmi niewinnie, ale 390 m podejścia oznacza realny wysiłek, szczególnie dla osób rzadko chodzących po górach.
Druga pułapka to zbyt późny start. Krótki odcinek do schroniska może zachęcać do spontanicznego wyjścia po południu, jednak po zmianie pogody tempo spada, a powrót po ciemku w lesie przestaje być przyjemnym spacerem. Zostawiłbym sobie co najmniej 2 godziny zapasu przed planowanym końcem dnia.
Przed wyjściem trzeba także sprawdzić oznaczenia na miejscu. Mapy internetowe potrafią różnić się szczegółami, a część opisów podaje czas od innego punktu startowego. Jeśli mam wątpliwość, patrzę przede wszystkim na kolor szlaku, kierunek drogowskazu i aktualną mapę turystyczną, zamiast ślepo trzymać się jednej aplikacji.
Bacówka nad Wierchomlą jako cel na spokojny górski dzień
Jeżeli zależy Ci na konkretnej i niezbyt skomplikowanej wycieczce, wybierz czarny szlak z Wierchomli Małej. Około 3,9 km, 390 m przewyższenia i niespełna 2 godziny podejścia tworzą trasę, która daje poczucie prawdziwej górskiej wędrówki bez technicznych trudności.
Na pierwszy raz zakończyłbym marsz przy bacówce, a dopiero przy dobrej pogodzie i zapasie sił ruszył dalej na Runek albo w stronę Wyżnich Młak. Takie podejście pozwala cieszyć się widokami i schroniskiem, zamiast zamieniać przyjemną wycieczkę w wyścig z czasem.
