Planując wejście na Rysy, łatwo pomylić zwykłą wycieczkę z wymagającą trasą wysokogórską. Chata pod Rysmi, często mylona z określeniem chata rebrowa, jest najważniejszym punktem odpoczynku na słowackim wariancie szlaku. Poniżej opisuję dojście, trudności, ceny, nocleg, sezonowe ograniczenia oraz wyposażenie, które realnie przydaje się na trasie.
Najważniejsze informacje przed wyjściem na szlak
- Położenie: Chata pod Rysmi znajduje się po słowackiej stronie Tatr, na wysokości około 2250 m n.p.m.
- Najwygodniejszy start: parking lub przystanek Popradské Pleso.
- Czas dojścia: z Popradské Pleso do schroniska potrzeba około 3-3,5 godziny.
- Trudność: końcowa część prowadzi po stromym, skalistym terenie z łańcuchami i drabinkami.
- Nocleg: obiekt ma około 30 miejsc, a rezerwacja z wyprzedzeniem jest praktycznie konieczna.
- Sezon: szlak przez Rysy jest objęty zamknięciem od 1 listopada do 15 czerwca.
Chata pod Rysmi leży po słowackiej stronie Tatr
Chata pod Rysmi znajduje się w Dolinie Mięguszowieckiej, pod przełęczą Waga i niedaleko wierzchołka Rysów. To najwyżej położone schronisko w Tatrach, dostępne wyłącznie pieszo. Nie leży w Polsce, choć dla wielu turystów jest etapem wejścia na najwyższy szczyt naszego kraju.
Budynek działa sezonowo i ma bardzo prosty, wysokogórski charakter. Do dyspozycji gości jest wspólna noclegownia z około 30 łóżkami, koce oraz czysty wkład do śpiwora. Nie ma prysznica, a toalety znajdują się w suchym wychodku około 100 metrów od schroniska.
Nie traktuję tego miejsca jak zwykłego hotelu z widokiem. Jego największą wartością jest położenie, atmosfera i możliwość przenocowania wysoko pod Rysami. Jedzenie oraz ciepły napój są przyjemnym dodatkiem, ale na trasę i tak trzeba wyjść przygotowanym na zmienną pogodę.
Najkrótsza droga prowadzi przez Popradské Pleso
Najczęściej wybierany wariant zaczyna się przy parkingu lub przystanku Popradské Pleso. Początkowo idzie się niebieskim szlakiem przez Dolinę Mięguszowiecką, a przy rozstaju nad Żabim Potokiem trasa przechodzi na czerwone oznaczenia prowadzące przez Żabią Dolinę do schroniska.
| Wariant | Czas do schroniska | Dla kogo |
|---|---|---|
| Popradské Pleso | około 3-3,5 godziny | Najlepszy wybór na jednodniowe wejście |
| Štrbské Pleso | około 3,5-4 godziny | Dłuższa, bardziej widokowa trasa |
| Morskie Oko | przez Rysy i granicę | Wariant dla osób planujących przejście przez szczyt |
Etapy podejścia z Popradské Pleso
Pierwszy odcinek prowadzi asfaltową drogą do schroniska nad Popradzkim Stawem. To około 4 km spokojnego marszu, który zajmuje mniej więcej godzinę. Dalej zaczyna się właściwe podejście, początkowo łagodniejsze, a później coraz bardziej kamieniste i strome.
Za rozstajem nad Żabim Potokiem czerwony szlak prowadzi obok Żabich Stawów Mięguszowieckich. W końcowej części pojawiają się łańcuchy, metalowe stopnie i eksponowane trawersy. Po ich pokonaniu pozostaje jeszcze strome podejście zakosami do schroniska.
Do Rysów ze schroniska idzie się zwykle jeszcze 45-60 minut. Najpierw szlak prowadzi na przełęcz Waga, a następnie w stronę wierzchołka. Całość z parkingu na szczyt to około 9,5 km i mniej więcej 1250 metrów podejścia, dlatego powrót tego samego dnia wymaga dobrej kondycji.
To trasa wysokogórska, a nie zwykły spacer
Sam szlak nie jest drogą wspinaczkową, ale wymaga obycia z trudniejszym terenem. Najwięcej uwagi potrzebują odcinki nad Żabimi Stawami, gdzie mokre skały i kolejki przy łańcuchach potrafią mocno wydłużyć przejście.
Największym błędem jest ocenianie trudności wyłącznie po czasie przejścia. Trudność techniczna i zmęczenie rosną szczególnie podczas zejścia, kiedy kamienie są śliskie, a nogi mniej stabilne. Przy dużym ruchu trzeba też uważać na osoby znajdujące się powyżej, ponieważ mogą zrzucić luźny kamień.
Na szczycie Rysów dochodzi ekspozycja, czyli poczucie przestrzeni i stromego spadku pod nogami. Dla osoby bez doświadczenia z łańcuchami może to być bardziej obciążające psychicznie niż fizycznie. Ja nie polecałbym tej trasy komuś, kto nie chodził wcześniej po skalistych szlakach Tatr.
Jak zaplanować czas
Na wejście z Popradské Pleso na Rysy i powrót trzeba przeznaczyć co najmniej 8-10 godzin. W sezonie dochodzą postoje, tłok na łańcuchach, zdjęcia i oczekiwanie na bezpieczne przejście trudniejszych fragmentów.
Wyruszenie o świcie ma kilka zalet. Łatwiej znaleźć miejsce na parkingu, uniknąć największego ruchu i zachować zapas czasu na zmianę pogody. Jeżeli po dotarciu do schroniska widzę chmury kłębiące się nad granią albo słyszę grzmoty, traktuję to jako dobry moment na rezygnację ze szczytu.
Kiedy można wejść i jak działa nocleg
Szlak z rozstaju nad Żabim Potokiem przez Chatę pod Rysmi na Rysy jest objęty sezonowym zamknięciem od 1 listopada do 15 czerwca włącznie. Pierwszy dzień otwarcia przypada zazwyczaj na 16 czerwca, ale przed wyjazdem trzeba sprawdzić aktualne komunikaty TANAP-u, ponieważ warunki śniegowe mogą wymusić dodatkowe ograniczenia.
Samo schronisko przyjmuje turystów w sezonie letnio-jesiennym, zwykle od początku czerwca do końca października. Godziny działania i dostępność mogą się zmieniać, dlatego nocleg najlepiej rezerwować mailowo z dużym wyprzedzeniem. Rezerwacja jest ważna dopiero po potwierdzeniu ze strony obiektu.
Przeczytaj również: Szlaki z Zakopanego dla każdego - czasy, trudność i planowanie
Ile kosztuje pobyt
W aktualnym cenniku nocleg kosztuje około 45 euro za osobę. Pakiet z noclegiem, śniadaniem i kolacją to około 65 euro, do czego może dojść opłata miejska w wysokości 3,50 euro za osobę powyżej 18. roku życia oraz dodatkowa opłata dla osób nienależących do wskazanych klubów turystycznych.
Ceny i warunki potrafią się zmieniać, dlatego przed wyjazdem warto potwierdzić je bezpośrednio w schronisku. Na wszelki wypadek zabieram gotówkę w euro, bo w wysokich partiach gór płatność kartą lub zasięg telefonu nie są czymś, na czym można bezpiecznie opierać plan.
Co zabrać na podejście pod Rysy
Wyposażenie nie musi przypominać zestawu alpinisty, ale powinno odpowiadać warunkom wysokogórskim. Najważniejsze są dobre buty, odzież przeciwdeszczowa i zapas ciepłej warstwy, ponieważ temperatura przy schronisku może być znacznie niższa niż na parkingu.
- Buty trekkingowe z twardą podeszwą i dobrym bieżnikiem.
- Rękawiczki chroniące dłonie przy łańcuchach.
- Kurtka przeciwdeszczowa oraz dodatkowa warstwa termiczna.
- Czołówka, szczególnie przy noclegu lub wczesnym starcie.
- Mapa offline i naładowany telefon z powerbankiem.
- Mała apteczka, folia NRC, woda i jedzenie awaryjne.
Latem po opadach śniegu albo przy oblodzeniu łańcuchy stają się dużo trudniejsze. Raczki mogą pomóc na krótkich, łatwiejszych odcinkach, ale nie zastąpią doświadczenia ani właściwej oceny warunków. Jeśli skała jest oblodzona, lepiej zawrócić niż próbować przejść na siłę.
Kijki trekkingowe przydają się na podejściu i zejściu, jednak przed łańcuchami trzeba je schować. W tłumie dodatkowym rozsądnym zabezpieczeniem może być kask, zwłaszcza gdy nad nami poruszają się większe grupy.
Który wariant wybrać na pierwszy raz
Jeżeli celem jest samo schronisko, wybrałbym trasę z Popradské Pleso i potraktował ją jako całodzienną wycieczkę. Odcinek ze Štrbské Pleso jest dłuższy, ale oferuje przyjemniejszy początek przez Tatrzańską Magistralę. W obu przypadkach trzeba jednak doliczyć czas na zejście.
Przejście od polskiej strony przez Morskie Oko oznacza wejście na Rysy i zejście na stronę słowacką. To nie jest prosty sposób dotarcia do schroniska, lecz pełna wysokogórska trasa z przekroczeniem granicy. Wymaga sprawdzenia przepisów, sezonowych zamknięć oraz bardzo dobrej kondycji.
Na pierwszy kontakt z tym rejonem nie planowałbym jednocześnie schroniska, szczytu i długiego przejścia granicznego. Lepiej zostawić sobie margines na pogodę i tłok. Rysy nie uciekną, a decyzja o odwrocie podjęta odpowiednio wcześnie jest oznaką rozsądku, nie porażki.
Najrozsądniejszy plan zaczyna się od pogody i rezerwy czasu
Przed wyjściem sprawdź komunikaty TANAP-u, prognozę dla wysokich partii Tatr i aktualną dostępność noclegu. Na trasę ruszaj wcześnie, zostaw sobie co najmniej 1-2 godziny zapasu i nie zakładaj, że czyste niebo w dolinie oznacza bezpieczne warunki na Rysach.
Chata pod Rysmi jest świetnym celem dla turysty, który chce poczuć prawdziwe Tatry Wysokie, ale nie powinno się jej traktować jak łatwego schroniska po drodze. Dobre przygotowanie, spokojne tempo i gotowość do zawrócenia robią tu większą różnicę niż ambicja zdobycia szczytu za wszelką cenę.
