Najważniejsze parametry wejścia z Rabki-Zaryte
- Długość odcinka wynosi około 3,3-3,5 km w jedną stronę.
- Na szczyt trzeba pokonać około 550 m przewyższenia.
- Wejście zajmuje zwykle 1 godz. 15 min-1 godz. 30 min.
- Trasa prowadzi głównie przez las i miejscami strome podejścia.
- Na szczycie znajduje się schronisko PTTK na wysokości 1022 m n.p.m..
- Najciekawszą pętlę tworzy wejście niebieskim i zejście żółtą Percią Borkowskiego.
Niebieski szlak na Luboń Wielki z Rabki-Zaryte
Najczęściej wybierany wariant zaczyna się w Rabce-Zaryte, na wysokości około 470 m n.p.m. Stamtąd niebieskie oznaczenia prowadzą w stronę masywu Lubonia Wielkiego i kończą się przy schronisku PTTK, położonym tuż pod wierzchołkiem na wysokości 1022 m n.p.m.
Odcinek ma około 3,3-3,5 km, a różnica wysokości sięga mniej więcej 550 m. W praktyce daje to dość intensywne podejście, mimo że trasa nie jest długa. Przy spokojnym tempie wejście zajmuje około 1 godz. 15 min-1 godz. 30 min, natomiast osoby idące z dziećmi albo robiące dłuższe postoje powinny zaplanować bliżej dwóch godzin.
To szlak dla osób o podstawowym doświadczeniu w górach, ale nie nazwałbym go spacerem. Największe znaczenie ma ciągłe podejście i miejscami luźne, kamieniste podłoże. Po deszczu ścieżka może być śliska, dlatego dobre buty z wyraźnym bieżnikiem robią tu większą różnicę niż sama szybkość marszu.
Jak przebiega trasa i czego spodziewać się po drodze
Początkowo szlak prowadzi w pobliżu zabudowań i drogi w Rabce-Zaryte. Trzeba uważnie obserwować niebieskie znaki, ponieważ w rejonie skrętów łatwo pójść za inną trasą prowadzącą na Luboń. Z Zarytego w stronę szczytu biegną także szlak żółty i zielony, więc przed rozpoczęciem marszu dobrze sprawdzić kolor oznaczeń na najbliższym rozwidleniu.
Dalej ścieżka wchodzi w las i zaczyna konsekwentnie nabierać wysokości. Nie ma tu długich, odkrytych panoram, ale leśny charakter trasy ma swoją zaletę. Latem daje cień, a przy dobrej pogodzie pozwala skupić się na rytmie marszu zamiast walczyć z pełnym słońcem.
W kilku miejscach podejście staje się wyraźnie bardziej strome. Korzenie, kamienie i błoto po opadach wymagają ostrożności, szczególnie podczas zejścia. Z mojego punktu widzenia niebieski wariant najlepiej sprawdza się jako droga wejściowa, bo pozwala równomiernie pokonać przewyższenie i nie wymusza technicznego schodzenia po dużych głazach.
Szlak doprowadza w okolice schroniska PTTK. Sam wierzchołek Lubonia Wielkiego znajduje się bardzo blisko, więc po dotarciu do budynku wystarczy krótki odcinek do miejsca oznaczonego tablicą szczytową. W schronisku można odpocząć i uzupełnić energię, ale przed wyjściem trzeba sprawdzić aktualne godziny funkcjonowania oraz dostępność noclegów.
Niebieski czy żółty szlak na szczyt
Z Rabki-Zaryte na Luboń Wielki prowadzą dwa krótkie, ale różniące się charakterem warianty. Niebieski jest bardziej przewidywalny i leśny, natomiast żółty prowadzi przez słynną Perć Borkowskiego, czyli odcinek z dużym rumowiskiem skalnym i bardziej wymagającym podłożem.
| Wariant | Długość | Czas wejścia | Charakter trasy |
|---|---|---|---|
| Niebieski z Rabki-Zaryte | około 3,3-3,5 km | 1 godz. 15 min-1 godz. 30 min | Leśny, jednostajnie pod górę, miejscami stromy |
| Żółty z Rabki-Zaryte | około 3,5 km | około 1 godz. 30 min | Kamienisty, ciekawszy technicznie, z gołoborzem |
Najrozsądniejszy wariant dla wielu turystów to pętla. Wejście niebieskim szlakiem daje wygodny dostęp do schroniska, a zejście żółtym pozwala zobaczyć najbardziej charakterystyczny fragment masywu. Trzeba tylko pamiętać, że taka trasa nie jest już zwykłym spacerem i wymaga pewnego kroku.
Jak zaplanować wycieczkę bez niepotrzebnych niespodzianek
Dojazd i początek trasy
Rabka-Zaryte leży kilka kilometrów od centrum Rabki-Zdroju. Do początku szlaku można dotrzeć samochodem albo lokalnym busem jadącym w stronę Zarytego. Nie zakładałbym parkowania w dowolnym miejscu przy drodze, ponieważ liczba bezpiecznych miejsc jest ograniczona, a część poboczy nie nadaje się do zostawienia auta.
Osoby startujące z centrum Rabki-Zdroju muszą doliczyć dojście do Zarytego. W zależności od wybranego przebiegu i tempa cały wariant w jedną stronę może wydłużyć się do około 7-8 km. To istotna różnica, jeśli planujemy wycieczkę z dziećmi albo chcemy wrócić tego samego dnia bez pośpiechu.
Sprzęt i zapas czasu
Na krótką trasę nie trzeba zabierać specjalistycznego wyposażenia, ale podstawy są ważne. W plecaku powinny znaleźć się woda, przekąska, kurtka przeciwdeszczowa, naładowany telefon i mapa offline. Przy upale warto mieć co najmniej 1-1,5 litra płynów na osobę, ponieważ podejście szybko podnosi temperaturę organizmu.Kijki trekkingowe szczególnie pomagają na zejściu. Nie skracają podejścia, ale odciążają kolana i poprawiają stabilność na mokrych korzeniach. Ja zawsze zostawiam sobie minimum 45-60 minut zapasu względem optymistycznego czasu z mapy, bo postój przy schronisku, zdjęcia i zmienna nawierzchnia potrafią wyraźnie wydłużyć wycieczkę.
Przeczytaj również: Błatnia - Który szlak wybrać? Poradnik krok po kroku
Pogoda i bezpieczeństwo
Przed wyjściem trzeba sprawdzić prognozę dla rejonu Rabki-Zdroju oraz komunikaty dotyczące szlaków. Jesienią i zimą dzień jest krótki, a leśne podejście może być oblodzone. W takich warunkach zwykłe obuwie turystyczne może nie wystarczyć, a przy oblodzeniu przydadzą się raczki turystyczne.
W rezerwacie przyrody Luboń Wielki obowiązują zasady ochrony przyrody, a na części obszaru występuje zakaz wprowadzania psów. Warto sprawdzić aktualne oznaczenia przy wejściu na teren chroniony i nie schodzić ze szlaku, nawet jeśli boczna ścieżka wygląda na skrót.
Najlepsza pętla z Rabki-Zaryte
Jeśli mam przeznaczyć na Luboń Wielki kilka godzin, wybrałbym pętlę rozpoczynającą się w Rabce-Zaryte. Najpierw należy kierować się niebieskim szlakiem na szczyt, odpocząć przy schronisku i dopiero potem zdecydować, czy warunki pozwalają na zejście bardziej wymagającą trasą.
- Start w Rabce-Zaryte i odnalezienie niebieskich oznaczeń.
- Wejście leśnym szlakiem do schroniska PTTK na Luboniu Wielkim.
- Krótki odpoczynek i podejście na właściwy wierzchołek.
- Zejście żółtym szlakiem przez Perć Borkowskiego.
- Powrót do Rabki-Zaryte i odbiór samochodu lub dojście do przystanku.
Cała pętla ma zwykle około 7 km, a jej przejście zajmuje mniej więcej 3-4 godziny bez długich przerw. Czas zależy od nawierzchni, liczby postojów i tego, czy wybierzemy dodatkowe dojście z centrum Rabki-Zdroju.
Przy mokrych skałach lepiej odwrócić plan i wrócić niebieskim szlakiem. To mniej efektowna opcja, ale rozsądniejsza. Góry nie nagradzają za trzymanie się pierwotnego planu za wszelką cenę, a bezpieczny powrót jest ważniejszy od zaliczenia całej pętli.
Luboń Wielki najlepiej zdobywać bez pośpiechu
Niebieskie podejście z Rabki-Zaryte jest krótkie, konkretne i dobrze nadaje się na pierwszą wycieczkę na Luboń Wielki. Największym wyzwaniem nie jest długość trasy, lecz stałe przewyższenie, dlatego warto przyjąć spokojne tempo i nie sugerować się osobami mijanymi na szlaku.
Jeśli zależy Ci na łatwiejszym wariancie, wybierz wejście i zejście niebieskim szlakiem. Gdy podłoże jest suche, a kondycja pozwala na więcej, pętla z żółtą Percią Borkowskiego pokaże znacznie ciekawsze oblicze tego szczytu. Dobrze dobrana trasa, zapas czasu i sprawdzona pogoda zrobią tu większą różnicę niż ambitne tempo.
